Damar kireçlenmesi (ateroskleroz), vücuttaki tüm atardamarlarda görülebilen bir durumdur. Ancak kalbi besleyen koroner damarlarda ortaya çıktığında, kalp krizi riskini artıran en önemli nedenlerden biridir ve en sık da bu damarları etkiler.
Kalp damar kireçlenmesi, tıpta ateroskleroz olarak adlandırılır ve kalbi besleyen koroner damarların iç yüzeyinde zamanla yağ, kolesterol ve kalsiyum birikmesiyle ortaya çıkar. Bu birikimler, damar duvarında sertleşmeye ve daralmaya neden olur. Sonuçta kalp kasına yeterli miktarda oksijenli kan ulaşamaz ve göğüs ağrısı, eforla nefes darlığı gibi şikayetler ortaya çıkar.
Neden Oluşur?
Damar sertliği genellikle yavaş ilerleyen bir süreçtir. Sigara kullanımı, yüksek kolesterol, tansiyon, diyabet, stres ve sağlıksız beslenme en önemli risk faktörleridir. Ayrıca genetik yatkınlık da bu hastalığın ortaya çıkma olasılığını artırır. Erkeklerde 40 yaşından sonra, kadınlarda ise menopoz sonrası dönemde daha sık görülür.
Belirtileri Nelerdir?
Kalp damar kireçlenmesi bazen uzun süre hiçbir belirti vermeden ilerleyebilir. Ancak hastalığın ilerlemesiyle birlikte şu şikayetler görülebilir:
- Göğüs ağrısı veya baskı hissi (özellikle eforla artar)
- Nefes darlığı
- Çabuk yorulma
- Çarpıntı
- İleri evrelerde kalp krizi
Nasıl Teşhis Edilir?
Tanıda genellikle EKG, efor testi, ekokardiyografi (EKO) gibi temel yöntemlerle başlanır. Kesin tanı için koroner BT anjiyografi veya klasik koroner anjiyografi yapılabilir. Bu tetkikler, damarların iç yapısını ve darlık derecesini net olarak gösterir.
Tedavi Yöntemleri
Tedavi planı hastalığın ilerleme düzeyine göre belirlenir. Erken evrelerde, yaşam tarzı değişiklikleri (düzenli egzersiz, sigaranın bırakılması, sağlıklı beslenme) ve ilaç tedavisiyle süreç kontrol altına alınabilir.
İlerlemiş durumlarda, darlığın derecesine göre stent veya bypass ameliyatı uygulanır.
Bypass cerrahisinde, tıkanan damarın yerine yeni bir damar yolu oluşturularak kalp kasına yeniden yeterli kan akışı sağlanır. Bu işlem, hastanın yaşam kalitesini ve süresini önemli ölçüde artırır.
Kalp damar kireçlenmesi erken dönemde fark edilirse kontrol altına alınabilir. Ancak ihmal edilirse kalp krizi gibi hayati riskler ortaya çıkabilir. Düzenli kardiyoloji kontrolleri, risk faktörlerinin erken tespiti ve doğru tedaviyle sağlıklı bir yaşam mümkündür.
Ahmet Özkara